Korte instructies voor de fx-9860

Upgrade naar OS 2.0

Na upgrade heeft de CASIO 9860 een flink aantal extra mogelijkheden, met name op het gebied van kansrekening.
Je kunt het upgradeprogramma hier ophalen.

FA-124 installeren en gebruiken

Dit is nodig bij het contact tussen de Grafische Rekenmachine (GR) en de computer

opmerking: Bij problemen de handleiding raadplegen

Alles wat je nu naar het linker deel van het scherm sleept komt dan (ongemerkt) op je echte GR terecht

Je kunt nu programma's en e-Activity's op je GR zetten.
Een aantal programma’s staan in een backup bij elkaar.
Ook handige instellingen zijn via de backup geregeld.
In de e-Activity HANDLEIDING staan ook alle veel voorkomende foutmeldingen uitgelegd.
In de map CASIOMAP staat een handige backup en een aantal e-Activity’s.
De backup en de e-Activity’s en/of CASIOMAP moeten eerst op de computer gedownload zijn. De backup en de e-Activity’s zijn niet te openen. Ze zijn alleen te gebruiken via de emulator of de GR.

Deze map kun je vrij eenvoudig op je GR zetten.

Op bovenstaande manier kunnen programma’s en e-Activity’s, zoals RONDL, ook een voor een op de GR gezet worden.
Bij programma’s moet je wel eerst klikken op het icoon met de GR erop, die staat links van het icoon met potlood en papier.

De CASIOMAP is via de 3-pinskabel in zijn geheel naar een andere GR door te sturen Dat gaat best wel snel.

Verbreek de verbinding met de GR via het tweede icoon links in het linker deel van het scherm. Sluit het programma FA-124 op de computer.

Heb je de BACKUP op je GR gezet :

Je rekenmachine bevat nu handige instellingen en een aantal programma’s Doe MENU PRGM,staan daar nieuwe programma’s, dan is het installeren van de Backup gelukt!

Heb je e-Activity’s op je GR gezet, doe dan : Kies dan MENU e-ACT. In de eACT List staan nu de e-Activity’s. Begin met RONDL of BEGIN~GR om te zien hoe een e-Activity werkt.

Backup

Backup is de mogelijkheid om op te slaan, wat er op de GR staat in RUN, LIST, GRAPH, enz. Ook matrices en alle aanwezige programma's gaan mee. Alleen de e-Activity's niet.

Zet je een backup op de GR, dan wordt dit toegevoegd. Reeds aanwezige programma's, bijvoorbeeld, blijven staan.

In deze BACKUP (versie april 2007) zitten de volgende programma's :

In de vorige versie van het programme NORMSOLV zat een storende fout.
Uitleg bij deze programma's staat in het hoofdstuk programma's

Handige instellingen zijn de volgende :

  • De GR staat in MENU RUN op Input Mode Math
  • De breuken staan ingesteld op ab/c , dus helen met daarachter een breuk.
  • Display staat op Norm2, dit houdt in dat er pas bij getallen dicht bij nul overgegaan wordt op de standaard notatie. Het antwoord van 1 gedeeld door 3000 geeft nu een gewoon decimaal getal.
  • In MENU RECUR staat het Sigma-display op ON.
  • Programma's

    De programma's van de CFX-9850 moesten worden aangepast, omdat de fx-9860 zo snel werkt, dat tussenschermen niet meer leesbaar waren. Ook zijn er nieuwe programma's toegevoegd.

    DOBBELST (code D) niet van S.Biesheuvel

    Dit programma geeft grafisch weer hoevaak er met twee dobbelstenen een bepaalde som wordt gegooid. Verschijnt er boven de 1, een uitkomst die toch nooit voorkomt, een punt, dan is het totaal aantal gooien bereikt. De grafiek blijft nu nog een tijdje staan. Mooi is te zien hoe bij grote aantallen de kans op 7 veel groter is dan de kans op 2 of op 3. De random-verdeling gaat dan ook op de echte kansverdeling lijken.

    GRAFIEK (code G) 8 - 3 - 2006

    Dit programma geeft de vergelijking van een rechte lijn door twee punten (exact, als dat kan) of een exponentiele vergelijking, zowel met gewone groeifactor als met e-macht. Dit gaat eenvoudiger dan nu al kan met regressie. Mijn leerlingen konden niet onthouden hoe dat moet en hoe je de grafiek bij Y1 opslaat. Dit programma slaat steeds de vergelijking op bij Y6 en Y7

    De rechte lijn is goed bruikbaar bij interpoleren, extrapoleren, 50% zoeken in een klasse enz. Een vergelijking van een raaklijn kan ook, met alle beperkingen die d/dx altijd al heeft. Raaklijnen in randpunten kunnen gewoon niet.

    HYPERGEO (code H) 20 - 6 - 2006

    Dit programma geeft, cummulatief, de kansen bij een hypergeometrische verdeling met een alternatief. Dus trekken zonder terugleggen. Door Xmin en Xmax gelijk te nemen, wordt een niet cummulatieve kans berekend.

    NORMV MS (code N) 8 - 3 - 2006

    Dit programma vraagt links, rechts, mu, sigma en kans.
    Vul op een plek x in, bij de rest getallen.
    Is de kans x, dan wordt die direct berekend en in geheugen x opgeslagen. Dat is in b.v. de RUN mode weer op te roepen (en maal 1800 te doen of zo, voor een verwacht aantal)
    Is een van de andere 4 variabelen x, dan is in MENU GRAPH, na een paar keer ZOOM BOX, (fors inzoomen) ISCT te gebruiken. Snijpunt x is de gevraagde waarde (ook in RUN oproepbaar, zoals altijd)
    Start je het programma opnieuw, dan zijn alle waarden in de geheugens nog aanwezig.

    In principe is Ncd en InvN van de Casio niet meer nodig, alleen loopt InvN wel veel sneller dan dit programma. Aan de andere kant is met dit programma de lower niet noodzakelijk min oneindig, het kan ook 10 zijn. Ook kan in het programma lower x zijn en upper oneindig.

    Oneindig tik ik altijd in met EXP99, min oneindig met - EXP99. Het programma gaat hiervan uit, neem dus niet nul i.p.v. - EXP99. Voor sigma kan ook de wortel uit 1800*0,8*0,2 worden ingevoerd. Ncd en InvN accepteren dit niet. De standaard normale verdeling behandel ik in mijn lessen niet.
    Dat op een CE de vraag komt om mu en sigma te berekenen, gegeven twee kansen, verwacht ik niet meer, dit is jaaaaaren geleden een keertje gevraagd. Dit is hiermee ook onoplosbaar.
    Het is handig als je alleen dit programma gebruikt en niet de Ncd en InvN die onder menu STAT op de Casio zitten, omdat mu en sigma daar een andere volgorde hebben.

    NORMSOLV (code N) 18 - 4- 2007 [verbeterde versie]

    Omdat NORMV MS op de fx-9860 niet meer met ISCT werkt en TRACE niet nauwkeurig is, heb ik dit programma gemaakt. Voordeel is dat alle berekeningen direct worden uitgevoerd, dus komt het antwoord direct in geheugen x, bruikbaar in MENU RUN.
    Als mu of sigma gevraagd wordt, moet of de linkergrens min oneindig, of de rechtergrens plus oneindig zijn. Maar dat is in examenopgaven altijd zo. Het programma vraagt links, rechts, mu, sigma en kans. Vul op een plek x in, bij de rest getallen.

    R RESPON (code R) versie april 2003

    Dit hoort bij de Praktische Opdracht Randomized Response zoals die staat in een aantal Moderne Wiskunde boeken. Je geeft een percentage op (b.v. 40), een aantal mensen (60, 600 of 6000, deze laatste duurt ruim 2,5 minuut) en het programma geeft mensen random met 40% een ja antwoord. Ook wordt via de dobbelsteen een R.Resp. antwoord gegeven.
    Zo is te vergelijken of de groep veel afwijkt van de opgegeven 40% en of R.Resp. weer veel afwijkt van die twee. Er is de mogelijkheid om tussenstanden niet in beeld te krijgen. Anders zou 6000 mensen ongeveer drie keer zo lang duren.
    Ook is er de mogelijkheid om, als de GR uit is gegaan, de eindresultaten weer op te roepen. De geheugens moeten dan natuurlijk nog niet gewijzigd zijn.

    RIEMANN. (code R) komt uit de sofrware bibliotheek van de CFX-9850

    Benadert een integraal d.m.v. de Riemann som

    WORTEL (code W) 19 - 2 - 2006

    Herleid 4 soorten wortel-opgaven
    Als voorbeeld de leukste: wortel(8) : wortel(6) wordt twee derde wortel(3)
    Leuk voor wiskunde B leerlingen. In een aantal antwoordenboekjes staat nogal eens een herleid antwoord.
    Leerlingen kunnen nu zelf hun antwoorden laten herleiden en controleren.

    e-Activity's (ook die met veel tekst)

    Een e-Activity is een stuk tekst met een aantal instellingen voor de GR. Door de cursor op een strip (rechthoek) te zetten en EXE in te drukken wordt een menu geopend met daarin een aantal vooraf gedane zaken ( berekeningen in RUN of grafieken in GRAPH of listen in STAT of een stuk tekst) Er kan naar gekeken worden, maar er kunnen ook dingen in veranderd worden of toegevoegd. Het is leuk om deze nieuwe mogelijkheid eens uit te proberen via de rondleiding, genaamd RONDL.g1e

    De e-Activity's RONDL en DOCENT zijn gemaakt om te laten zien wat een e_Activity allemaal kan. BEGIN~GR is voor leerlingen die beginnen met hun GR.

    TRANSF is gemaakt voor klas 4HAVO of 4VWO als die begint met translaties en vermenigvuldigingen van grafieken. Als een klein filmpje wordt een grafiek in 5 stappen verschoven of vermenigvuldigd.

    Hoe zet je een e-Activity op de GR :

    Zelf een e-Activity maken (met veel tekst) is handiger op de computer.
  • Installeer de emulator
    Een emulator is een GR op je computer. Je kunt nu echter je toetsenbord gebruiken.
  • Kies MENU 3
  • NEW(F2)
  • Verzin een naam
  • Nu kun je de tekst intypen Helaas werkt de kleine letters niet tijdens intypen. Je krijgt alleen hoofdletters en dat leest niet prettig Dus typ eerst alles in WORD (of een andere tekstverwerker en knip en plak naar het scherm van de emulator Probeer het maar eens, als volgt :

    Vind je typen op je GR geen probleem, dan moet je een e-Activity op je GR openen en op je GR typen. Het typt wat lastiger. Bij langere tekst zou ik de computer gebruiken. Doe je STRP (F2) en dan NOTES, dan kun je in de strip een hoofdstuknaam zetten. Met EXE open je dit hoofdstuk en kun je in dit onderdeel tekst typen. Via SHIFT pijl (pijl zit boven de AC/on knop) kom je weer terug bij je e-Activity.

    verschillen met CFX 9850

    voordelen

    nadeel

  • Geen kleuren meer
  • d/dx( functievoorschrift , 4.005 , 0.005) geeft niet meer de gemiddelde helling van 4 tot en met 4.01 Voor de oplossing zie TIP 2, dit is wiskundig nog mooier ook. Helling in een punt gaat wel goed
  • .

    Tips

    Kleine tips voor het werken met de Casio fx-9860

    Bij het werken op de Grafische rekenmachine ligt niet alles voor de hand. En de gebruiksaanwijzing is ook nogal groot.
    Hieronder volgen een aantal “het staat wel in de gebruiksaanwijzing, maar ik ontdekte het pas na een jaar”-tips.

    TIP 1

    Als je in RUN met de Natural Display werkt en je typt het wortelteken in (of een breuk of …) dan komt alles wat volgt onder de wortel. Om achter de wortel te komen gebruik je de knop cursor naar rechts.
    In MENU GRAPH, TABLE of RECUR werkt de Natural Dysplay niet.
    Wel kun je in MENU RUN een functie intypen in Natural Display, maar zonder EXE.
    Dan SHIFT CLIP(8) en CPY-L(F1)
    Open MENU GRAPH(5) of TABLE of RECUR en zet de cursor achter een =teken.
    Nu SHIFT PASTE(9)
    Met VARS, RECR(F2), FORM kun je ook a(n), a(n+1) en a(n+2) in een formule krijgen. De n zit daar helaas niet tussen. Er zit niets anders op dan X te nemen en die later in MENU RECUR te vervangen door n.

    TIP 2

    ( f(4,01) - f(4) ) : 0,01 kan NIET meer via d/dx (zoals op de CFX-9850).
    Doe je toch d/dx( functievoorschrift , 4.005 , 0.005) dan krijg je wel een antwoord, maar het is fout.
    Typ een functievoorschrift in bij Y1. Met VARS, GRPH en Y is ( Y1(X + 0,01) - Y1(X) ) : 0,01 gewoon in te typen
    Y1 = d/dx( functievoorschrift , X) geeft een mooie benadering van de afgeleide in GRAPH of TABLE

    TIP 3

    Volgens de CEVO hoeft een rekenmachine niet gerest te worden voor het examen. Dat houdt in dat een leerling programma's en e-Activity's mee mag nemen. Als een programma niets anders doet dan wat een andere, toegestane rekenmachine ook kan, is hier volgens mij niets op tegen.
    Voorbeeld: een door mijn leerlingen veel gebruikt programma is NORMV MS . Dit laat een grafiek tekenen bij een linker, rechter, mu en sigma waarde waarbij drie keer een getal en een keer X werd ingevoerd. Bij een opgegeven domein wordt nu kansen berekend en een grafiek geplot. Een tweede grafiek is de opgegeven uitkomst van de kans. Dit kan een Texas zonder programma, dus zal een tweede corrector nooit bezwaar tegen deze methode op de Casio kunnen hebben.

    TIP 4

    In menu GRAPH geeft Y1={1,2,3}X+8 drie lijnen.
    Y1=AX+8,[A=1,2,3] werkt net zo.
    Ook mooi is Y1=√({1,4,9,16} −X2) of Y1=√(A−X2),[A=1,4,9,16] Een nadeel van deze [ ] haken is dat Y1={1,2}X+{4,8} alleen lukt met accolades. (dit worden twee lijnen)

    TIP 5

    Een domein voeg je achter de functie in. Y1=6X-8,[0,7] en Y2=-X+41,[7,10] geeft een mooie “plak functie”

    TIP 6

    Maak een tabel met Y1=X2 en RANG 0 t/m 10 met pitch 1
    Ga met de cursor op een X-waarde staan en typ 100 en exe in.
    De oude regel wordt vervangen door een nieuwe.
    Handig bij een tabel met X=0, 1, 10, 100, 1000

    TIP 7

    In menu EQUA Simultaneous kunnen twee lijnen van de vorm 2X+4Y=8 en -2X+5Y=7 ingevoerd worden waarna het antwoord wordt 2/3 en 1 2/3. Desgewenst om te zetten in decimale getallen met de F-D knop. Erg handig bij lineair programmeren, omdat gegevens meestal juist in deze vorm worden bedacht of gegeven

    TIP 8

    In menu EQUA zit bij Polynomial de abc en zelfs de abcd-formule. Ook een SOLVER is daar aanwezig. Typ daar een vergelijking in ( met = erin) geef een X-waarde om het zoeken te beginnen en zet de cursor weer terug op de regel X= en de Casio vindt een X-waarde daarbij in de buurt. Bij HAVO B1 en B12 kon dit in 2004 nogal eens op het examen worden gebruikt. Bij VWO A12 was de “vrij vertaalde” methode “STOP HET IN DE SOLVER MET X= .... “wel 2 punten waard volgens het correctiemodel.

    TIP 9

    Y1=X2 en Y2=2X De verschilfunctie Y3=Y1-Y2 typ je als volgt in: VARS GRPH Y(met F1) 1 - VARS GRPH Y(met F1) 2
    LET OP: ALPHA Y geeft ook Y (niet zo dik ) maar werkt nu niet als functie maar als geheugen Y
    Y1 kan ook in menu RUN worden gebruikt. Vooraf 123 → X geeft bij intypen van Y1 en EXE de functiewaarde bij 123

    TIP 10

    Als je in menu STAT in list 2 frequenties invoert, bijvoorbeeld 2, 4, 6 is daar in een keer een cummulatieve list in procenten van te maken. Ga met de cursor op het woord list 3 staan. Doe dan OPTN, LIST, F6, F6, cuml, OPTN, LIST, F6, F6, %, F6, List 2, EXE Je krijgt dan 16,6666.. 50 en 100

    TIP 11

    Bij menu RECUR geeft shift setup de mogelijkheid om Σ-display op “on” te zetten. Bij a(n+1) = a(n)+3 met rang a(1) = 3 en START 10 en END 20 krijg je naast de gewone tabel ook de Som tabel. Bij 10 staat de som van a(1) t/m a(10).
    MAAR LET OP bij a(n)=3n krijg je bij rang START 10 en END 20 ook een Som tabel maar nu staat bij 10 alleen a(10) en bij 15 alleen maar a(10) t/m a(15) opgeteld.

    TIP 12

    Shift Setup en zet dan bij display (bijna de laatste regel) op Norm2 (F3)
    Dit geeft wat langer gewone decimale getallen. Dus 3:1000 wordt 0.003 i.p.v. 3.E-03

    TIP 13

    In menu RUN geeft X EXE (en ALPHA Y EXE) de coördinaat van het laatst berekende punt uit menu GRAPH (tenzij later X als geheugen is gebruikt)

    TIP 14

    Deed je in MENU GRAPH na plot TRACE, dan is het nu mogelijk om een x-waarde, bijvoorbeeld 6, in te typen. Deze waarde moet zich wel in het V-Window domein bevinden.
    Er verschijnt een pop-up scherm met X=6
    EXE heeft als resultaat het kruisje op de grafiek in punt (6, f(6)) en onderin beeld x=6 en y=…

    TIP 15

    Raaklijn laten tekenen in punt (2, …) aan een grafiek
    SHIFT Sketch (F4)
    Tang (F2)
    2
    Pop-up scherm met X=2
    EXE geeft en kruisje op de grafiek
    EXE geeft de raaklijn getekend in dit punt.

    TIP 16

    In MENU GRAPH is Y1 = sinx + 2x -8 om te zetten naar bijvoorbeeld Y1 > sinx +2x -8 zonder het voorschrift opnieuw in te typen door:
    TYPE (F3) CONV (F5)
    Dan je keus maken en alleen waar de cursorbalk staat wordt de = vervangen.

    TIP 17

    In MENU GRAPH (o.a.) werkt CLIP als volgt:
    Zet de cursor achter de = van een ingevuld voorschrift. Druk op SHIFT 8 (CLIP) en stuur de coursor over te kopiëren deel, druk dan op F1 (COPY) en dan EXE of EXIT.
    Ga naar een nieuwe functie, zet de cursor op de juiste plaats en druk op SHIFT ( (PASTE) en eindig met EXE

    TIP 18

    Een Riemann som bij functie f(x) = √x + 1 en interval van 0 t/m 4 en breedte van de rechthoekjes 0,04 en berekend via de linkergrens van de intervallen, gaat als volgt:
    MENU, RUN, OPTN, LIST(F1), →(F6), →(F6), SUM(F1), →(F6), Seq(F5) en dan zorg je voor
    Sum Seq ( √x + 1 , x , 0 , 3.96 , 0.04 ) × 0.04 en het antwoord wordt 9,291703577
    Deze methode werkt ook bij niet gehele getallen

    Emulator

    Installeer de emulator van of via deze link [ca. 2,5 MB]

    De emulator is te bedienen via de muis, maar ook via het toetsenbord. De cijfers, letters en ook Backspace, Enter, Esc en de F-knoppen zijn te gebruiken.

    Een groter display op de monitor gaat als volgt:

    Als de emulator gestart wordt is steeds het geheugen leeg. Lastig. Wil je set up instellingen en lists en functies bewaren, doe dan het volgende:
    MENU, MEMORY (E), F4 Backup, F1 Save Backup Data, 2 SD (dat is de harde schijf), kies een folder en doe OK.
    De emulator opnieuw aanzetten en hetzelfde doen, maar dan met Load, zorgt ervoor dat je verder kunt waar je gebleven was.
    In een map kunnen niet meerdere backups opgelagen worden. Wil je meer backups opslaan, dan moeten er meer mappen worden aangemaakt.

    Als er e-Activity's op de harde schijf van de computer zijn gezet, dan zijn ze als volgt op de emulator te zetten :

    De emulator kan ook gebruikt worden om e-Activity's met veel tekst in te typen

     

    Simon Biesheuvel

    downloads

  • CASIOMAP (als zip bestand)
  • emulatorprogramma [ca. 2,5 MB]
  • BACKUP
  • BEGIN~GR
  • DOCENT
  • GONTRANS
  • HANDL
  • RONDL
  • TRANSF
  • wordversie van deze instructies
  • handleiding statistische verwerking (word)
  •  

    CASIOfx-82ES     CASIO 9850GB     CASIO 9860G     CASIO 9860GII


    laatste wijziging: